|
..:: jwajalapa ::.. a window to newar culture
|
|
g]jfM jfB k/Dk/f
;'efif/fd
g]kfMufMof cfbLaf;L g]kf/ hfl+t+ yMu' ;Eotfof ljsf; qmdln;] d]d]u' Vono\ y]+ x] jfB Vono\ g+ ufSs+ ljsf; ofMu' b' . yMu' hfltof pTkltO eujfg s[i0f j d~h'>Lof afv+ :jfOlk+ y'ld;+ ygof yLyL afh+of pTkltO g+ s'i0f BM, d~h'>Llklgu' x] gf+ :jfo] xo]u' ofM .
yMt yM u'? ceofs/ ah|frfo{+ sgftMu' wsfM h'h' >Llgjf; dNnoft on Gofvfr's TjfMof s'nfkfb ah|frfo{+ s+u' afvg o\ g]kfno\ afh+of cEo'boof vF y'sy+ Gx\oygftMu'' b'–Gxfkf 5'+ le+u' lbgo\ :ju{nf]so\ b]jb]jLlk+ Kofv+ x'ofM kf]+uf k'ofM k+rafhf yfgf uGwj{ lsGg/ wfM lkG;+ pT;j ofMu' tGqofg dGqof vF af]ln km;+ k'OsfxMu' zAb cfsfzjf0fL pt/ rLg b]z+ laHofMDx dxfk'?if dxfd~h'>L u'? af]lw;Tj+ GogfRj+u'ln+ j;kf]n+ ;LsfsfMu' vM . j;kf]n+ Yj yM lziolk+ zflGts/frfo{ j u'0ffs/frfo{lkGt :ogf laHoft . lnkf zflGts/frfo{+ yM lzio jGw'bt ah|frfo{ j >L u'0fbQfrfo{oft g+ :ogfM sgfM k':ts qmdzM k|sfz h'ofjMu' s'nfkfb yMs] g+ b'u' vF afvgo\ woftMu' b' .
g]jfMto\;+ yfgf jofRj+u' klZrdf afh+ eujfg s'i0f bo]s"u' g+ wfo]u' ofgfRj+u' b' . cy] x] d]u' 5k' afv+ sy+ dxfBM j eujltof sf]v+ 5Dx drf a';]+ln pDx drf dxfBM j eujlt u'Dxl;g+ sfo]u' w}u' Njfk'' h'n . Njfk' dHog]j+ lgDxl;g+ g+ yMkfv] ;fQ' ;fMano\ pDx drfof nf hs 5v] j SjFo\ hs 5v] afofM VofM j sFnfo\ pTklt h'n . y'ls+ lj/Qm h'ofM dxfB 5uM l;FUjM afh+of ?ko\ yfgfRjg, wfO jx] afh+ lwdo\ vM . y'sy+ g]jfMto\;+ yfgf jofRj+u' afh+of pTkltof afv+ yLyL BMtgfk :jfgfM gjfMto\u' afh+ y'ln k'nf+ wsfM Sog]To+u' cfefif h" .
dfMl5 cg';Gwfg dh"u' / k|fdfl0fs >f]tof cefj+ g]jfMto\u' jfB k/Dk/f y'ln x] k'nf+ af Yj afh+ y'ln k'nf+ wsfM SjMl5O yfs';f+ cfMts n"u' P]ltxfl;s k|df0fof cfwf/o\ g]jfMto\u' jfB k/Dk/f lnR5lj Ono\ Yo+sfM oSj Jofks j Jojl:yt h"u' v+s]km' . cGbfhL Gofu"u' zbLof kz'klt d[u:ylnof Njx+ d"lt{O lv+ afh+ yfgfRj+u' cfs[lt lsoftMu' n"u' b' .
zs ;+jt\ %@^ of n]n]of c+z'jdf{ – lzjb]jof Njx+kf} g+ emLu' jfB k|frLgtfof bl; vM . e§f/s dxf/fh >L lzjb]jof :jLs[ltO >L dxfzfdGtf+z'jdf{+ Gxfkfof h'h'lk+ j ;fw'lkG;+ sNof0fof lg+lt+ tofj+u' bQ d]lk+kfv]+ cfIf]k dh';]+ rL/sfnts pu' sLlt{ Nogf Rjg]df w}u' x]t'+ d]d]u' uf}li7sf, kf~rfnL y]+ jflbq uf]li7 -afh+ u'ly_ of nflu a'F `bfg ofMu' pu' Njx+kltO lsoftMu' b' . y'sy+ lem+Ko;M bF :jof Gx\oM x] emLu' afh+ k|:t'lt j k/Dk/f Jojl:yt h"u' vg]b' .
dNn Ono\ cg]s Kofv+t bo]s"u'ln+ j hfqf cKjofjMu'ln+ g+ jfB VoM emg Aofks h'Ovg . Yj Ono\ jfB VoM RjGx\ofs]t dNn h'h'lkG;+ Gx\oyg]jxMu' Hof ofgfj+u' b' . hol:ylt dNn+ hflt ljefhg ofMano\ 5\o+u'ln+ e'gfM afh+ bo]s]u' Hof ofOlk+ s'n', d'xfln k'Olk+ s';n], sfxfM k'Olk+ 6]kf]r j v';n hfltof Joj:yf ofMu' vM . on h'h' of]ug/]Gb| dNn+ yMu' Woaf j l;hMkltO yMt ;+uLtfj{0fjkf/+u pkflw 5\onftMu' b' . cy] x] o]Fof h'h' k|tfk dNn+ g+ yMDx+ zf:q;+uLtflbkf/+u pkflw u|x0f ofMu' b' . dNn h'h'lk+ yM :jod snfg'/fuL j snfsf/ h"u'ln+ j Ono\ g]jfMto\u' jfB VoM rs+s]t ltaMh"jg .
zfx h'h' k[YjLgf/fo0f zfx+ yMu' lbJof]kb]zo\ lkg] b]o\of afh+ Kofv+ yMu' b]zo\ b'dsfo]u' j dgf]/~hgof lg+lt+ ygof x] -g]jfMto\u' x]_ afh+ Kofv+ 5\on]u' gLlt gfn]u' vFo\ aM laoftMu' b' ./f0ff Ono\ af5O afh+ -afbzfxL afh+_ b'lt;]+ln y'lsof k|ToIf k|efj g]jfMto\u' jfB k/Dk/fo\ g+ vg]bt . d'xflnof yfo\ a'n'x'+ 6«Dk]6 j Snfl/g]6+ sfn . o]Fo\ nfv] Kofv+ ;'4f Aof08 afhf yfgfM x'Os]u' rng vg]bt . eDrf sfMjg]t yfOu' S+jrflv+ afh+ g+ em+ em+ k|rng djo] w'+sn . y'lsof yfo\ g+ Aof08 afhf+ sfo] w'+sn . y'lsofln;] xflj{g j tdn+ g+ g]jfMto\ by'O xf sfo] w'+sn .
cy] nf g]jfMto\;+ yfgf jofRj+u' ;stf+ afh+ yMDx+ x] ;[hgf ofMu' wfo] dl5g]km' . kf]+ufoft ;s:of+ g]kfMof df}lns afh+ wsfM RjgL t/ kf]+uf ;DejtM dWo Plzofkfv]+ k"j{ h'h'+ yg jMu' afh+ vM . d[b+u -u'lsoft kvfjfh g+ wfo]u' ofMx\ef/tof e/t gf6\od, sTys j w|'kb Do]o\ g+ k|rlntu' afh+ vM . bfkmf lv+oft b]l; lv+ g+ wfo]u' ofM . Yj afh+ lkg]+ jMu' dv';f b]l; lv+ dwfOu' vO . j]b, /fdfo0f, dxfef/t j k'/f0fo\ b'Gb', b'Gb'e, b'Gb'le, e]/, e]l/, cf8Dj/ cfbL gf+ Gx\oygftMu' gu/f afh+ c/a, clkm|sf, Pl;of, o"/f]k j cd]l/sfo\ g+ k|rlntu' afh+ vM . gu/f b'YofMu' k~r} afhfof pTklt dWok"j{of ldNqL Aof08 -tAn vfg_ kfv]+ h"u' vM, u'lsoft O:nflds cfqmd0fsf/Lto\;+ lem+5u"u' zbLO ef/t o+sn cn] z+ejtM /fhk"t z/gfyL{tln;] lem+Ko+u"u' zbLO g]kfno\ Yog.
gu/f, gfo\lv+ k~r}afh+ bdfOto\;+ g+ yfM;f+ Oldu' af]n, tfn j kxM :jof g]jfMto\;+ yfOu'lnO oSj cGt/ b' . Yj x] cGt/ d[b+u j d]d]u' afhgo\ g+ b' . 5tf 5' vF lglj{jfb sy+ vg]b' wfM;f g]jfMto\;+ lkg]of afh+ gfnfsfM;f+ yMu' sy+ kl/dflh{t ofgf k|of]u j af]n, tfn, /fu cfbLO df}lns :j?k Ao"u' b' . d[b+uo\ gf;Mkfv] vf} dt;]+ g]jfMto\;+ b+uM afh+ bo]sn . d[b+uof d[ cfvMlnsofM x] b+uMafh+ bo]s"u' vM . cy] x] ef/tof cld/ v';/f]+ -;g\ !@%#–!#@%_ d[b+of gf;M j df+sfMoft lgAj ofgfM gf; Ajof tdn j df+sfMof afd bo]sn w}u' vFo\ oSj lj4fgt ;xdt h"u' b' . Yj lgun+ afh+of ;+o'Qm ?k sy+ g]jfMto\;+ Sj+rflv+ bo]sfM 5uM x] afhgo\ tdn j afd lgtflhof g+ ;M lkxf+ jO sy+ ljsf; ofMu' vg]b' . Old;+ afh+ hs dv' alNs yMDx+ x] Gx"u' tfn j af]n g+ bo]sn . dNn Ono\ afh+of Gx"u' af]n lrgfM af]n tfn Rjof ys"u' u'lnv] u|Gy /fliqo clen]vfno, cfzf ;km"s'ly j JolQmut ;+u|xno\ ;'/lIft h'ofRj+u' b' . /fliqo clen]vfno; b'u' d[b+ujf]w u|Gyof pNn]v y'yfo\ dxTjk"0f{ h'Ou' tfof .
d[b+uaf]w u|Gyo\ >L >L lhtfldq dNn b]jg t]wf Kofvg bosf h'/f] wsfM ;+jt *)* sflQ{s jlbof ltly pNn]v ofgftMu' b' . Yj u|Gyo\ Kofv+of yLyL tfnln;] ugyfo\ 5' ofu]u' w}u' g+ pNn]v ofgftMu' b', uy]–r'gfkfs'of lgTosd{ ofo], km]t'ofj, bfªfj plt+===========, rfDx/ uf/] -RjfDjMufn]_, k]s'g; Nx'o -Kos'go\ Nx'o]_ j d]d]u' . bSsn] lnkf $& k' Do] j @# n' b'u' syf woftMu' Kofv+ j j :jof Gx\oM sfdn, dbf/;f, Pstfl/, bdolGt, gfnb, ljZjfldq, dxb]j, OGb|;]g /fhf, sf/gld, lji0f' cflb kfq b'u' Kofv+of g+ lv+ af]n b'YofMu' Yj u|Gyo\ b]jNxfo-BMNxfo]_, rf]j-RjM_, kntfn -k|tfn_, hlt, nfª hlt -nf+ hlt_, Ps tfn, ?ks, ldg, pBfg, t]tfln, pNxf;, r/s, rptf/, sn]; j d]d]u' tfn cn] hfs -hfM_, ult, 5fbf, 3f]s, d'5f j d]d]u' k|fljlws zAb b'YofMu' b' . 5u" cWofo ;+ *&* kf}if z'Sn ! j d]]u' *&* df3 s[i0f *o\ Sjrfo]sftMu' Yj u|Gyof Rjldof gf+ :ofdbf; pNn]v h"u' b' . /fliqo clen]vfno; x] b'u' d[b+uffWofo, d[b+ufnIf0ffWofo, d[b+uffg's/0f, d]u' d[b+ufWofo, jfBe]b u|Gy ;+:s[t ef;+ RjoftMu' b' . ;"rL sy+ /fliqo clen]vfno; b'u' !@# ;+uLt ;DaGwL u|Gyo\ (u" u|Gy d[b+u afh+ ljz]ifof b';f afh+ ljz]ifof d]d]u' u|Gy vg]db' . cfzf ;km"s"lyof ;km" wnMsy+ cg lv+ af]n, lv+ af]ln, Kj+uf af]ln j kFo\tfM af]lngfk ofgfM afh+ af]lnof !$ u" u|Gy b' .
afh+ af]ln Rjo]u' k/Dk/f dNn Ono\ x] vg]bM;f+ g]jfMto\;+ afh+ :og]u' ;o]s]u'lnO df}lvs k/Dk/f x] sGo\Rofgf jofRj+u' b', u'u' cfMts g+ Gx\ofgfRj+u' b' . lrlrxfsMu' tfnt ln;] ttMxfMu' Ujf/f tfnt ;stf+ x] yf}ts Gjo\jo]sf yfo]u' ofgfRj+u' b' . af:tjo\ g]jfMto\;+ yMu' hLjgo\ afh+oft y'ln Kok'+sftMu' b' ls bSj w}y]+ ;f+:s[lts, wfld{s, /Lltlylt, Aojxf/ j sd{sf08o\ afh+ 5\onfM jofRj+u' b' . y'sy+ afh+of 5\onfa'nf oSj x] h'Ou' h"u'ln+ afh+of af]n NjMdgL w}u' Oldt lrGtf x] db', cn] Old;+ af]nt Rjof to]u' cfjZostf g+ dtfo]s" .
qmt'klt+, nf klt+ hs dv' lGxlR5of g+ 5u" 5u" kx/o\ psy+of x] /fu, Do] xfnLlk+ g]jfMto\;+ afh+ g+ O{ sy+ x] yfo]u' ofM .g]jfMto\ by'O bSsn] k|rlntu' afh+ lwdo\ vM . lwdo\ d'VotM Hofk'to\;+ yfOu' afh+ vM . oBlk Yj afh+ d]u' hflt+ g+ yfM cy];f+ lwdo\ wfo]j+ x] Hofk" n'dgL cn] Hofk' wfo]j+ lwdo\, dfgf}+ w'lk+ kofo{jfrL vFUjMt vM . x/]s tMw+u' hfqf lwdo\of ;n+ ;sl;t+ h'?hf?+ ygflaO . u'+nf nl5 :jlguM j :jlgun+ lkg]of 5'+ yf;o\ g+ lGxoflGxy+ ;'yo\ d'Vo ofgfM wfM j gfo\lv+ yfgfM BM, b]uM, axfM, rfMlxnL . u'+nf+ yfOu' h"u'ln+ x] ljz]iftM wfMoft u'+nf afh+ wof jofRj+u' b' . u'nfln;] wfM bLk°/ k'hf, axfMk'hf, yLyL pT;j j Vjkof e}nM Kofv+, lyldof dxfsfnL Kofv+, e}nMKofv+, ;Sjof b]jL Kofv+, Ajb]o\of BM Kofv+, klGtof b]jL Kofv+, yfo\ yf;o\of nfv] Kofv+ j d]d]u' Kofvgo\ g+ 5\oM . gfo\lv+ afh+ Gxfkf b]zo\ ;'r+ laOt g+ 5\on]u' ofOu' vM, Yj afh+ u'+nf+ j d]d]u' hfqf+ cn] l;y+ o+s]ano\ ;L afh+of ?ko\ g+ 5\oM . klZrdf j bfkmf lv+ afF;'/L afh+ln;] j yfo\ yf;o\of Kofvgo\ g+ 5\oM, ljz]if ofgf bfkmf ehgo\ yfOu' h"u'ln+ bfkmf lv+ gf+ h"j+u' vM . wf]ns wNrf ehgo\ yfo]u' ofO . afF;'l/ afh+gfk g+ wf]ns yfM, afF;'l/gfk x] duMlv+ g+ yfo]u' ofM. y'ln afx]s g+ lwdo\, wfM, klZrdf -d[b+u_, gfo\lv+, Sj+rflv+, sfGtf+ baba, k:tfM lv+, gu/f, wf]ns yLyL afh+oft 5yfo\ tofM gf} afh+of gfdo\ yfo]u' ofgfRj+u' b' . ygyfo\ afh+of lgu" cy{oft y'Os] cfjZos h" . afh+of tKo+u' cy{ 5'+ 5tf afh+ vM;f Aofks cy{ 5tf d'Vou' afh+ j jln;] yfOu' afh+of k'r vM . uy] ls lwdo\ afh+ wfo]j+ lwdo\ cn] lwdo\ln;] yfOu' e':ofM, 5':ofM, sFo\lk ;stf+of k'rMwsfM g+ Wjfy" . pls lwdo\ afh+ wfo]j+ lwdo\ afh+ 5uM hs af lwdo\, e':ofM, 5':ofM, sFo\lk cy] x] wfM afh+ wfo]j+ wfM, e':ofM, tfM, d'xfln cflb afh+ k'rM yy] x] d]d]u'lnO g+ y'sy+of afh+ k'rM y'Os]u' cfjZos h" .
Do], Kofv+, gvMrvM j hfqf+ ln;]ln;] dg"of hLjgof TjfyM TjfyMof sd{sf08o\ g+ afh+ plts+ 5\onf jofRj+u' b' . drf a'O . drf a'ofM v'Gx', RofGx', lemGx' b'ano\ joft kf]+ufof ;M Go+s]u' ofO . kf+ufof /fds[i0f b'jfnh'of wfk" sy+ drf a'Oj+ 5]Fo\ jofM kf]+uf k"jOlk+ yf}+ts kf+ufo\ blg . yy] kf]+ufof ;M Go+s]u'of cy{ dg"of efo\ zAbfy{ dy"lk+ drfto\t Oldu' Gx"u' nf]s -k[YjL_of vF Go+s]u' vM x+ . zAb+ JoQm ofo] dkmOu' vF j wfo] dHo"u' jf d]lkG;+ tfo]s] dHo"u' tGq, dGq, t'tM–kf]+uf k'ofM wfo]Ho" wfO . so\tf k'hf j a/] 5'Ou' Hofo\ g+ afh+ yfgfM b]o\ rfMlxOs]u' ofM . Hofk'to\u' jMnfM to]u' tlhnlh g+ lwdo\ afh+gfk :jfk" b' . jMnfM to] w'g]j+ ltlg o]Fo\ Hofk' sfo\ d:to\t dflwdo\ :og]u' ofO .h'luto\ sfo\d:tot so\tfk'hf x] d'xfln k'Ou' :ogfM lkyg]u' vM . eDrf sfMjg]t ljz]if ofgfM Hofk'to\;+ S+jrflv+ j ao\ 5\onL . h+Sj ofOano\ g+ afh+ yfgfM b]o\ rfM lxOs]u' ofM . y'ln w'+sfMg+ dg" l;Oano\ l;y+ o+s]t ts+ ;L afh+of ?ko\ gfo\lv+ yfsfM j sfxf k'OsfM l;y+ o+s]u' rng b' . ;L afh+ -yg ljz]if sfxfM afh+_ oft OGb| afh+ g+ wfo]u' ofM . ;LDx dg" :ju{ af; nfo]sf wsfM sfxfMk'ofM OGb|oft Ogfk ofMu' vM w}u' nf]sf]lQm b' . gfolv+ afh+ yfOlk+ 5u" cNnu x] hft b' y]+ sfxfM k'Olk+ g+ cNnu x] hft sfa'hf b' . - Sjrfn _
|