|
..:: jwajalapa ::.. a window to newar culture
|
|
jftfj/0fLo ;/;kmfOsf] rf8kj{ l;ltgvM
– a;Gt dxh{g
basanta@jwajalapa.com
cfhef]ln jftfj/0fLo ;r]ttf hfu]sf] 5 . t/, b'ef{Uosf] s'/f, jftfj/0f / ;/;kmfO If]qdf nfu]sfx¿ of] ljifo g]kfndf slt k'/fgf] 5 / of] ;+:s[lts} ¿kdf plxNo} lyof] eGg] s'/fk|lt x]Ssf /fVb}gg\ . x'g klg s'g} cGt/f{li6«o bft[;+:yf jf >L % sf] ;/sf/s} jftfj/0f;DaGwL s'g} k|f]h]S6 xft k¥of] eg]dfq} cfkm"nfO{ jftfj/0f tyf ;/;kmfOsf] d;Lxf 7fGg]x¿nfO{ o:tf] s'/f yfxf gx'g' cfZro{sf] s'/f klg xf]Og . jftfj/0f tyf ;/;kmfO g]kfnsf] k/Dk/f / ;+:s[lt klg xf] h;sf] w/f]x/ …l;ltgvMÚn] wfg]sf] 5 . ljz]iftM g]jf/ ;d'bfodf k|rlnt of] rf8 k|To]s jif{ h]7 dlxgfsf] z'SnkIfsf] ifi7Lsf] lbgdf kb{5 .
g]kfnefiff -g]jf/L_ df kfgLsf] cy{df …jfltÚ, gfMltÚ / …nvÚ jf …nMÚ k|o'Qm x'G5 h;nfO{ …l;ltÚ zAb klg pko'Qm x'G5 . o;af6 k|:6 x'G5, l;ltgvM kfgLl;t ;DalGwt rf8 xf] . g]jf/ af]nLdf …l;ltgvMÚ eP klg …l;lygvMÚ s;/L /xg uof] eGg] cWoogsf] ljifo xf] hals l;lysf] s'g} cy{ nfUb}g . l;ltgvM ljz'4¿kdf sf7df8f}+ pkTosfsf] cflbaf;L ;+:s[lt ePsf]n] o;nfO{ zAb ;+of]hgsf] cfwf/df cGo wfld{s u|Gyx¿;“u hf]8\g' ;+:s[lt tyf ;Eotfsf af/]df cWoog ug]{x¿nfO{ Jojwfg v8f ul/lbg' dfq} xf] . o; lbg g]jf/x¿ a8f] >4fsf ;fy l;lt b]jtfsf] k"hf u5{g\ . ;+:s[ltljb\ ;'/]Gb|dfg >]i7sf cg';f/ l;lt b]jtf cfh' clhdfl;t ;DalGwt …s'DxMBMÚ xf] . pgL cfh' clhdfNffO{ ljleGg 7fp“df ljleGg¿kdf lnO{ dflgcfPsf] / tLdWo] Ps ¿k hnfzo, hnfwf/sf nflu l;ltBM -gfu/fh_ nfO{ dflgcfPsf] pNn]v u5{g\ . o;af6 k|:6 ¿kdf s] a'lemof] eg] l;ltgvMsf] lbg k'lhg] b]jtf sflt{s]o s'df/ geP/ l;ltBM jf l;lt b]jtf x'g\, . s'DxMBM / s'df/aLrsf] e]b ePsf] dflysf plNnlvt s'/fx¿af6 a'lemG5 km]l/ s'df/nfO{ kfgLl;t ;DalGwt b]jtfsf ¿kdf j0f{g ul/Psf] klg kfO“b}g . oxL a]nf s'df/sf] hGd ;+of]udfq} xf] .
l;ltgvM jiff{ ;'? x'g] ;dosf] ;"rs klg xf] . jiff{sf] ;dodf 3/aflx/ ;/;kmfO ug{ ;lsGg t;y{ l;ltsf] cj;/df ;/;kmfOsf] sfd ul/G5 . af6f]3f6f] agfpg], kf6Lkf}jf dd{t ug]{, Ogf/ ;kmf ug]{nufotsf sfd ;DkGg ul/G5 . vfg]kfgL ;kmf ePg eg] /f]uJofwLn] ;dfT5 eGg] r]tgfn] vf]N;fvf]N;Lx¿ tyf s'jfsf] ;kmfO ul/G5 . oL b[Zox¿ cem} klg afSnf] g]jf/a:tLx¿df b]Vg kfOG5 . Ogf/ ;kmf ug'{ Psb'O{hgfn] dfq} / hf] kfof] p;}n] ug{ ;lsg] s'/f xf]Og . t;y{ ;f]xL 6f]nsf alnof o'jfx¿ Ogf/leq k:5g\ . jif{lbgcl3dfq} ;kmf ul/Psf] Ogf/ eP klg Toxf“ k|fs[lts Uof“; /x]sf x'G5 . xf]; k'¥ofpg ;lsPg jf ;Ifd dfG5] k/]g eg] Ogf/leq k:g] dfG5] la/fdLdfq} geO{ Ogf/leq} a]xf]; eP/ dg]{ u/]sf 36gfx¿ klg 5g\ . To;} eP/ Ogf/leq k:g'cl3 Toxf“sf] Uof“; lgsfNg] sfd ul/G5 . o;sf nflu :yfgLo k/Dk/fut 1fgcg';f/ cf–cfkm\g} tl/sfx¿ x'G5g\, h:tf] kfgL hDd} lgsfln;s]kl5 7"N7"nf ef“8fleq k7fP/ vfnL g} lgsfN5g\ t/ To;df Uof“; el/Psf] x'G5 . o:t} cGo tl/sfx¿ klg ckgfpg] ul/G5 . ha leq Uof“;sf] dfqf sd eof] eGg] nfUb5, Pp6f an]sf] d}gaQL jf 6'sL wfuf]n] af“w]/ Ogf/leq k7fOG5 . aQL rf“8} lgEof] eg] Toxf“ Uof“; cem} klg k|;:tdfqfdf af“sL /x]5 eGg] a'lemG5 / xf]Og eg] lj:tf/} dfG5] k:g] ub{5 . Ogf/ lgs} ;f“3'/f] x'g] ePsf]n] Ps jf b'O{hgf eGbf a9L k:b}gg\ . leqsf] dfG5] n]p nfu]sf O“6f ;kmf ug'{sf ;fy} kmf]x/ kfgL aflN6gdf xflNbG5g\ . dfG5] w]/}a]/ Ogf/leq a:g g;lsg] ePsf]n] sfd rf“8f]rf“8f] ;sfpg dflyaf6 kfgL tfGg]x¿ ;lqmo eO/x]sf x'G5g\ . o; sfo{df Hofbfh:tf] 6f]nel/sf o'jfo'jtLx¿ g} x'G5g\ / of] ;/;kmfO sfo{ hlt hf]lvdk"0f{ 5, TolQs}+ ;fxl;s / /f]rs klg . 6f]ndf of] lbgsf] Pp6f cfsif{0f Ogf/ ;kmf ug]{ g} klg /x]sf] x'G5 .
o;/L g} s'jf, kfgLsf d'xfgx¿, 9'+u]wf/f, kf]v/L cflbsf] klg ;/;kmfO ug]{ sfd o;}a]nf x'G5 . pkTosfdf logLx¿sf] lgdf{0f plxn] ;fwf/0f tl/sfn] cfhef]lnh:tf] ul/“b}gYof] . tflGqs ljlwljwfg k'¥ofP/ l;ltBM jf gfu/fhnfO{ k|lti7fkg ul/Psf] x'G5 . b]jtfk|ltsf] cf:yf / 8/sf sf/0f Ps t tL 7fp“x¿df dfG5]x¿ kmf]x/ g} ub}{gYof], csf]{ k|fs[lts tj/n] g} kmf]x/ x'g uP klg tTsfn} dfG5]x¿ ;/;kmfOlt/ nfluxfNy] . l;ltgvMsf] lbg t jftfj/0fLo ;/;kmfOsf] s]Gb|laGb' dfg]/ cf}krfl/sdf g} dgfOg] k|d'v lbgdfq} xf] . l;ltgvMnfO{ cfhef]lnsf] k|rlnt efiffdf eGbf of] jftfj/0f tyf ;/;kmfO lbj; xf] .
sf7df8f}+ pkTosfsf] hghLjg s[lif tyf Jofkf/–Joj;fodf cfwfl/t 5 . o;} eP/ oxf“sf] ;+:s[ltdf klg s[lifsf] emns kfOg' jf s[lifdf g} cfwfl/t x'g' ;fdfGo s'/f xf] . jiff{df /f]kfO“df s[ifsx¿ clt g} Jo:t x'g'kb{5 . cfhsf] sfd ef]ln eGg] df}sf g} kfPsf] x'“b}g . o;a]nf ;a} sfdx¿ 5f8]/ ;Dk"0f{ Wofg /f]kfO“df g} s]lGb|t agfPsf] x'G5 . v]tdf hf“b} ubf{ af6f]sf vf]N;fvf]N;L, s'jf, Ogf/, 9'+u]wf/f cflbdf lgw{Ss;fy kfgL lkp“5g\ . h:tf] kfof] To:tf] kfgL lkpg' a]km';{bLn] ubf{ ePsf] nfk/afxL xf]Og, ljleGg k|sf/sf /f]ux¿ nfU5 eGg] x]Ssf klg pgLx¿nfO{ 5 t/ klg To;f] ug'{sf] sf/0f pgLx¿ s] s'/fdf 9'Ss 5 eg], o:t} /f]ux¿ nfUg gkfcf];\ eg]/
l;ltgvMsf] a]nf To:tf 7fp“x¿sf] plrt ;/;kmfO ul/;s]sf] x'G5 .
l;ltgvM slxn]b]lv k|rngdf cfof] eGg] s'/f :ki6 n]vf]6 cem};Dd e]§fOPsf] t 5}g t/ /fhf oIf dNnsf] ;dosf] Pp6f n]vf]6 k|fKt 5 . h;df ……>L >L ho oif dNn b]j k|e' ==== si6 ul/sg of] u9 agfOPsf] xf] . cab]lv vfO{ kvf{n, 9f]sf, lsNn, ;+u ;Da4 /fvg] sfd cfkm\gf] 3/sf] Onfsfaf6 ug'{ klg cfkm} cfkm}+n] ub} hfg'kb{5 . ==== eQmk'/df a:g] ;a}n] jif{fb\ nfUg' eGbf klxNf] y+y'n+ sf]y'n+ / cfkm\gf] Onfsfdf k/]sf lsNnfsf] x]/rf/ cfkm}+ ug'{k5{ . ====== lsNnfsf 5fgf dd{t ug{ dflg;x¿nfO{ ;fdfgsf] aGbf]a:t ul/lbO{ l;7L -l;ltgvM_ eGbf klxn] Sjfy gfosn] dd{t ug{ nufpg'k5{ . lsNnfsf 5fgf dd{t ug{ nfPg eg] l;7Lsf] ef]lnkN6 Sjfy gfosnfO{ !@ bfd b08 ug'{ -wgah| ah|frfo{, b]z /Iffsf] Joj:yf / To;k|lt k"hfsf] st{JoÚ, k"l0f{df, jif{ !, c+s @, k]h @% _ .Ú o;af6 s] a'lemG5 eg] /fhf oIf dNnsf] ;dodf g} l;ltgvM / o;sf] cy{ jf dxŒj ;dfhdf bl/nf];“u :yfkgf eO;s]sf] 5 . /, jftfj/0fLo ;/;kmfOdf dfq l;ltgvM ;Lldt geP/ 7"N7"nf sfdsf] lh0ff]{4f/nufotsf sfdx¿ o;} cj;/df ul/G5 eGg] a'lemG5 . cfhef]ln klg l;ltgvMsf] cj;/df af6f]3f6f], wf/f, 9n, kf6Lkf}jf cflbsf] dd{t sfo{ ul/G5 .
l;ltgvMsf] lbg l;lt b]jtfsf] k"hf u5{g\ . ;/;kmfO tyf g'xfOw'jfO u/]/ ljleGg kl/sf/sf vfg]s'/fx¿ vfg] ul/G5 . o; lbg ljz]if kl/sf/sf ¿kdf rtfd/L, df;\, d'uL, sM;" cflbsf] af/f ksfOPsf] x'G5 . jif{el/df g;lsPsf] sfd l;ltgvMsf] lbg ;DkGg ul/G5 . dlxgf lbgcl3b]lv rNg] b]u' k"hf sf/0fa; k"/f x'g ;s]sf] lyPg eg] o;} lbg ;f] ljlw ;DkGg ul/G5 . o;/L g} ljleGg dlGb/df hfg] k"hfcfhfdf ;l/s x'g] cflb sfd ug'{x'“b}g egL ;a} sfd :ylut u5{g\ . sf]nf /fu ufpg 5f8]/ …l;gfHof d]Ú uLt ufp“5g\ h'g d"ntM /f]kfO“l;t ;DalGwt x'G5 . of] rf8 kj{df 5f]/La]6Lx¿ af]nfP/ ef]h v'jfpg] klg rng 5 . o;nfO{ g]jf/ ;dfhdf dgfOg] rf8kj{x¿df ;a}eGbf kl5Nnf] dflgG5 t;y{ o;nfO{ …5f]/Lsf] rf8Ú klg eGg] ul/G5
.
|